ขายไฟคืนการไฟฟ้า (โซล่าร์ภาคประชาชน) ได้หน่วยละกี่บาท? สรุปเงื่อนไขและเจาะลึกความคุ้มค่า

หนึ่งในคำถามยอดฮิตสำหรับคนที่กำลังวางแผนติดตั้งโซล่าเซลล์บนหลังคาบ้านคือ “ถ้าติดระบบใหญ่ขึ้นแล้วขายไฟคืนให้การไฟฟ้า จะคุ้มไหม?” หรือ “กลางวันไม่อยู่บ้าน ผลิตไฟเหลือส่งขาย จะได้กำไรเดือนละเท่าไร?”

เพื่อช่วยให้คุณวางแผนขนาดการติดตั้งระบบโซล่าเซลล์ได้อย่างเหมาะสม ไม่ติดโอเวอร์ไซส์จนบานปลาย บทความนี้สรุปรายละเอียดอัตราการรับซื้อ เงื่อนไขสำคัญ และการคำนวณผลตอบแทนมาให้เห็นภาพชัดเจนที่สุด

1. โครงการโซล่าร์ภาคประชาชน รับซื้อไฟหน่วยละกี่บาท?

ตามเกณฑ์โครงการโซล่าร์ภาคประชาชน (ประเภทบ้านอยู่อาศัย) ของคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.):

• อัตรารับซื้อไฟฟ้า: 2.20 บาท / หน่วย (kWh)
• ระยะเวลารับซื้อตามสัญญา: 10 ปี
• กำลังการผลิตเสนอขาย: ไม่เกิน 5 kWp ต่อเครื่องวัด (มิเตอร์) สำหรับบ้าน 1 เฟส และไม่เกิน 10 kWp สำหรับบ้าน 3 เฟส (โดยจำกัดกำลังขายเข้าระบบไม่เกินเกณฑ์ที่การไฟฟ้ากำหนด)
• พื้นที่รับสมัคร: ยื่นผ่านการไฟฟ้านครหลวง (กฟน. / MEA) หรือ การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (กฟภ. / PEA)

2. เข้าใจระบบ “Net Billing” ทำไมไม่ใช่การแลกหน่วยแบบ 1 ต่อ 1?

หลายคนเข้าใจผิดคิดว่า การขายไฟคือ Net Metering (ใช้ไฟไป 1 หน่วย ขายคืนได้ 1 หน่วย หักลบกันพอดี) แต่ในประเทศไทยใช้ระบบ Net Billing ซึ่งมีหลักการคิดคำนวณแยกกระเป๋ากันชัดเจน:

1. ไฟที่คุณซื้อจากการไฟฟ้า: คุณต้องจ่ายตามอัตราค่าไฟปกติ (ประมาณ 4.00 – 4.70 บาท / หน่วย ตามฐานค่าไฟ + ค่า Ft)
2. ไฟที่คุณผลิตเหลือแล้วส่งกลับเข้าสายส่ง: การไฟฟ้ารับซื้อคืนในอัตรา 2.20 บาท / หน่วย

สรุปส่วนต่าง:

ผลิตไฟใช้เอง ประหยัดเงินได้ประมาณ ~4.20 บาท/หน่วย

แต่ถ้าผลิตเหลือขายคืน ได้เงินกลับมาเพียง 2.20 บาท/หน่วย (หายไปเกือบครึ่งหนึ่ง)

3. เปรียบเทียบตัวเลข: “ใช้ไฟเอง” vs “ขายคืนการไฟฟ้า” แบบไหนคุ้มกว่า?

สมมติคุณติดตั้งระบบโซล่าเซลล์ขนาด 5 kW ซึ่งในหนึ่งวันที่มีแดดดีเฉลี่ย 4–4.5 ชั่วโมง จะผลิตไฟฟ้าได้ประมาณ 20 หน่วย/วัน

จะเห็นได้ชัดเจนว่า การนำไฟฟ้าที่ผลิตได้มา “เปิดแอร์ ทำงาน หรือใช้งานภายในบ้านตอนกลางวัน” ให้ความคุ้มค่าทางการเงินมากกว่าการปล่อยไฟทิ้งเพื่อขายคืนถึง เกือบ 2 เท่า

4. แล้ว “การขายไฟคืนการไฟฟ้า” คุ้มค่าในกรณีไหนบ้าง?

แม้ว่าการขายไฟคืนจะไม่ใช่เป้าหมายหลักในการสร้างกำไร แต่การเข้าร่วมโครงการโซล่าร์ภาคประชาชนยังคงมีข้อดีในแง่มุมต่อไปนี้:

• เป็นผลพลอยได้ (By-product) จากไฟส่วนเกิน: ในบางวันที่สมาชิกในบ้านออกไปข้างนอก หรือช่วงที่แดดจัดเป็นพิเศษ ไฟที่ผลิตเกินจะไม่สูญเปล่า ถูกเปลี่ยนกลับมาเป็นเงินเครดิตช่วยลดหย่อนค่าไฟในบิลประจำเดือน
• ช่วยให้ระยะเวลาคืนทุนโดยรวมสั้นลงเล็กน้อย: ดีกว่าการติดตั้งระบบแบบ Zero Export (ระบบกันไฟย้อน) ที่ต้องสั่งตัดกำลังการผลิตของแผงเมื่อไม่มีโหลดในบ้าน
• ได้รับมิเตอร์แบบ Bi-directional อย่างถูกต้องตามกฎหมาย: หมดปัญหาเรื่องมิเตอร์หมุนย้อนกลับผิดปกติจนเสี่ยงถูกปรับจากการไฟฟ้า

5. สรุปคำแนะนำ: ควรออกแบบระบบโซล่าเซลล์อย่างไร?

• หลักการออกแบบที่ดี: ควรคำนวณขนาดระบบ (kW) ให้สอดคล้องกับ “พฤติกรรมการใช้ไฟช่วงกลางวัน (Baseline Load)” ของบ้านเป็นหลัก ไม่ควรติดระบบขนาดใหญ่เกินความจำเป็นเพียงเพราะหวังรายได้จากการขายไฟ
• ถ้ากลางวันไม่อยู่บ้านเลย: ควรพิจารณาติดตั้งระบบขนาดเล็กลงมา (เช่น 3 kW) หรือพิจารณาการติดตั้งแบตเตอรี่กักเก็บพลังงาน (BESS) เพื่อดึงไฟไปใช้ช่วงค่ำแทน
• ตรวจสอบโควตาในพื้นที่: โครงการโซล่าร์ภาคประชาชนมีการจำกัดโควตากำลังการผลิตของหม้อแปลงในแต่ละซอย/พื้นที่ (Transformer Capacity) หากต้องการขายไฟ ควรให้บริษัท EPC ตรวจสอบโควตากับ MEA/PEA ก่อนเริ่มติดตั้ง

6. ติดตั้งระบบเสร็จ อย่าลืมปกป้องความคุ้มค่าด้วย “ประกันภัยโซล่าเซลล์”

ไม่ว่าคุณจะติดโซล่าเซลล์เพื่อเน้นประหยัดค่าไฟหรือส่งขายคืน ความคุ้มค่าทั้งหมดขึ้นอยู่กับความต่อเนื่องในการทำงานของระบบเป็นเวลา 10–25 ปี

หากแผงเสียหายจากพายุ ลมกระโชกแรง ฟ้าผ่า หรือเกิดไฟฟ้าลัดวงจรลุกลาม การรับประกันจากผู้ผลิตทั่วไป (Warranty) จะไม่ครอบคลุมภัยเหล่านี้ การทำ ประกันภัยโซล่าเซลล์ Chubb (ชับบ์) จะช่วยคุ้มครองความเสี่ยงรอบด้าน:

• คุ้มครองความเสียหายต่ออุปกรณ์ (แผง, Inverter, โครงสร้าง) จากอุบัติเหตุและภัยธรรมชาติ All Risks
• คุ้มครองความรับผิดต่อบุคคลภายนอก (Third-Party Liability) หากอุปกรณ์หลุดปลิวสร้างความเสียหายให้เพื่อนบ้าน
• คุ้มครองค่าชดเชยการสูญเสียผลประโยชน์ระหว่างหยุดซ่อมบำรุง

ปรึกษาและประเมินความคุ้มครองระบบโซล่าเซลล์ของคุณ

คุ้มครองเงินลงทุนหลักแสนด้วยเบี้ยประกันเริ่มต้นเพียงหลักพัน ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญได้ที่:

👉 ติดต่อสอบถามทาง LINE: คลิกเพื่อพูดคุยผ่าน LINE